De vertegenwoordiger

Een vertegenwoordiger is een persoon die is aangesteld of is verzocht door iemand om namens die ander te handelen als die dat zelf niet meer kan. Bijvoorbeeld in geval van wilsonbekwaamheid.

Een vertegenwoordiger is een voor u vertrouwd persoon. Dit kan uw partner, familielid of een derde zijn. Die vertegenwoordiger moet wel minimaal 18 jaar zijn en zelf wilsbekwaam om u te vertegenwoordigen en uw wensen uit te voeren.

Wanneer is een vertegenwoordiger nodig?

Een vertegenwoordiger is nodig wanneer u wilsonbekwaam bent geworden en u moeilijk of geen beslissingen meer voor uzelf kunt nemen. U heeft één of meerdere wilsverklaringen opgesteld, maar de inhoud ervan kunt u niet meer duidelijk maken aan uw artsen en behandelaars.

Op zo’n moment zal de vertegenwoordiger optreden. Wanneer er keuzes gemaakt moeten worden rondom uw behandeling en verzorging, zal de vertegenwoordiger dat aan de hand van uw behandel- en zorgwensen in uw Digitale Wilsverklaring voor u doen.

Wie kan een vertegenwoordiger zijn?

U kunt in principe iedereen kiezen die u geschikt acht u te vertegenwoordigen. Vaak is dat een echtgenoot of partner, een ouder, of een broer of zus. U kiest vanzelfsprekend het liefst voor iemand die u goed kent en helemaal vertrouwt. Het kan ook een goede vriend of vriendin zijn. U benoemt deze persoon zelf. In uw Digitale wilsverklaring wijst u uw vertegenwoordiger online aan. Dit is een geldige manier om een vertegenwoordiger aan te wijzen.

Een vertegenwoordiger kan ook een onafhankelijke buitenstaander zijn, wanneer u denkt dat dit in uw situatie verstandig is. Voor sommige mensen zal vertegenwoordiging door een naaste, voeding geven aan bestaande spanningen. Misschien wilt u geen van uw familieleden belasten met deze verantwoordelijkheid.

Rangorde in vertegenwoordigers vastgesteld door de WGBO

In de WGBO (Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst) is een rangorde bepaald in mogelijke vertegenwoordigers. Zo wordt voorkomen dat meerdere personen tegelijkertijd als uw vertegenwoordiger zullen optreden. De rangorde is als volgt:  

  1. Curator of mentor (door de rechter benoemd).
  2. De schriftelijk gemachtigde.
  3. De echtgenoot, geregistreerd partner of andere levensgezel.
  4. Een ouder, kind, broer of zus.

Heeft u geen curator of mentor, dan worden de belangen van de opsteller behartigd door de schriftelijk gemachtigde. Dit is dus de persoon die u gemachtigd heeft als vertegenwoordiger. Ontbreekt een door u benoemde vertegenwoordiger, dan treedt de echtgenoot, geregistreerd partner of levensgezel namens de patiënt op. Ontbreekt ook een levenspartner, dan kan tenslotte een ouder, kind, broer of zus u vertegenwoordigen.

Een Digitale Wilsverklaring opgesteld bij Voor-Morgen is een voorbeeld van een schriftelijke machtiging. 

Vaak wordt er door zorgverleners vanuit gegaan dat de contactpersoon of de persoon die meekomt met de patiënt ook de vertegenwoordiger is.

Als dit bij u niet zo is, breng de zorgverlener daar dan van op de hoogte.

Wat is de verantwoordelijkheid van een vertegenwoordiger?

Een vertegenwoordiger kiest u op basis van vertrouwen. De vertegenwoordiger behartigt uw belangen en zal uw levenswaarden en opvattingen uitdragen, wanneer u dat zelf niet meer kunt. Een vertegenwoordiger heeft een beslissende, informerende en signalerende taak.

Er zijn verschillende wetten die samen de vertegenwoordigingsregeling formuleren, namelijk:

  • de Wet op de geneeskundige behandelovereenkomst (WGBO).
  • de Wet langdurige zorg (Wlz).
  • de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz).
  • de Wet zorg en dwang (Wzd).
  • de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz).

In de WGBO staat beschreven dat de vertegenwoordiger de patiënt zoveel mogelijk moet betrekken bij de uitvoering van zijn taak (art. 7:465, lid 5 BW). Op die manier wordt de vertegenwoordiger aangezet om u de regie te laten behouden over uw eigen leven en de te maken keuzes.

Ook moet de vertegenwoordiger zich gedragen als een ‘goed vertegenwoordiger’ (art. 7:465, lid 5 BW). In de praktijk is niet altijd duidelijk wat de bevoegdheden van een vertegenwoordiger zijn en aan welke eisen een goede vertegenwoordiger moet voldoen.

Er worden geen wettelijke kwaliteitseisen gesteld aan schriftelijk vertegenwoordigers. Ook ontbreekt een vorm van regelmatig toezicht.

De invulling van deze open normen heeft de wetgever aan de (rechts)praktijk overgelaten. Iedere situatie is tenslotte uniek en goede vertegenwoordiging is dus maatwerk.

Richtlijnen voor het handelen van een vertegenwoordiger

De vertegenwoordiger neemt beslissingen in uw belang. De vertegenwoordiger representeert aan de ene kant uw voorkeuren, waarden en levensvisie en beschermt aan de andere kant uw belangen. Dit betekent dat de beslissingen van de vertegenwoordiger niet alleen gericht zijn op het respecteren van uw (vroegere) autonomie, maar ook dat uw andere waarden en principes worden meegewogen, zoals het waarborgen en beschermen van uw welbevinden.

Wat betekent vertegenwoordiging in de praktijk?  

De vertegenwoordiger informeert artsen en behandelaars over uw medische wensen en zorgwensen en neemt samen met hulpverleners beslissingen over uw woon- of zorgplek. Hij overlegt met hen over eventuele verwijzingen of verdere behandeling door specialisten.

De vertegenwoordiger signaleert wanneer er veranderingen zijn in uw situatie en of uw wensen zoveel mogelijk worden uitgevoerd als u dat gewild had. Hij of zij informeert ook uw naaste familieleden, tenzij u heeft aangegeven dat niet te willen.  

Uw vertegenwoordiger heeft recht op noodzakelijke informatie uit het patiëntendossier van de behandelende artsen. De vertegenwoordiger wordt daarbij slechts geïnformeerd voor zover dit nodig is om beslissingen te kunnen nemen.  

Uitgangspunten voor goede vertegenwoordiging opgesteld door de Gezondheidsraad 2019.

De Gezondheidsraad heeft in 2019 een aantal richtlijnen opgesteld voor de vertegenwoordiger; deze

• Handelt in het beste belang van de opsteller/patiënt.

• Betrekt de opsteller/patiënt zoveel mogelijk bij de uitvoering van zijn taak en laat de opsteller/patiënt waar mogelijk zelf beslissen of meebeslissen.

• Stelt zich regelmatig op de hoogte van de uitvoering van de behandeling, het zorgplan, de leefomstandigheden van de opsteller/ patiënt en diens welbevinden.

• Informeert naaste familieleden over de zorg aan de opsteller/patiënt en betrekt ze bij de besluitvorming, tenzij de opsteller/ patiënt heeft aangegeven dit niet te willen.

• Gaat bij taakvervulling uit van de levensovertuiging, godsdienstige gezindheid en culturele achtergrond van de opsteller.

• Bevordert waar mogelijk de zelfredzaamheid van de opsteller/ patiënt.  

In 30 minuten geregeld
Gegevens automatisch opgeslagen
100% rechtsgeldig
Aan het eind betalen
Opstellen
voor mezelf en mijn naasten
betaalbaar
24/7 toegang